Od 1 lipca 2026 r. na terenie całej Unii Europejskiej przestało obowiązywać wieloletnie zwolnienie z cła dla przesyłek o rzeczywistej wartości do 150 euro, importowanych z państw trzecich, między innymi z Chin, Turcji, Wielkiej Brytanii czy Stanów Zjednoczonych. To jednak dopiero początek zmian.
Jak ostrzega radca prawny Natalia Stanowska-Potoczny z kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K., unijne przepisy celne w najbliższych miesiącach i latach będą jeszcze wielokrotnie modyfikowane, a chińscy giganci e-commerce już dziś znaleźli sposób, by skutecznie obchodzić nową opłatę – przenosząc sprzedaż do magazynów zbudowanych na terenie Unii Europejskiej. Sama opłata to element szerszej modernizacji unijnego systemu celnego, będącej odpowiedzią na dynamiczny rozwój transgranicznego handlu elektronicznego, a jej wprowadzenie w praktyce zmienia reguły gry dla milionów europejskich konsumentów i tysięcy firm importujących towary spoza Unii.
Jak działa opłata 3 euro w praktyce
W okresie przejściowym Unia wprowadziła uproszczony mechanizm poboru należności celnych – ryczałtową opłatę w wysokości 3 euro (ok. 13 zł) za każdą pozycję towarową, czyli kategorię towarową, objętą uproszczoną procedurą celną. Rozwiązanie to ma obowiązywać do czasu pełnego wdrożenia nowego unijnego kodeksu celnego i systemu odpraw.
W praktyce oznacza to, że jednorazowy zakup trzech jednakowych produktów, na przykład trzech koszulek, to jedna kategoria taryfowa, a więc opłata celna wynosi 3 euro. Jeśli jednak w tej samej przesyłce znajdą się trzy różne produkty – koszulka, ładowarka i okulary – mamy do czynienia z trzema kategoriami taryfowymi, a opłata celna wzrasta już do 9 euro. Co istotne, opłata ryczałtowa nie zastępuje podatku VAT, który wciąż jest naliczany odrębnie. Formalnie nową opłatę uiszcza sprzedawca lub platforma handlowa, ale koszt ten w praktyce niemal zawsze jest uwzględniany w cenie, którą płaci konsument.- podkreśla Natalia Stanowska-Potoczny kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K
Dlaczego Unia zdecydowała się na likwidację progu 150 euro
Decyzja o zniesieniu zwolnienia wynika z kilku istotnych powodów. Jednym z głównych celów reformy jest wyrównanie warunków konkurencji pomiędzy przedsiębiorcami z Unii a sprzedawcami spoza Wspólnoty, którzy dotąd mogli oferować towary bez jakiegokolwiek obciążenia celnego. Dodatkowo organy celne od lat wskazywały na powszechne przypadki zaniżania wartości przesyłek lub sztucznego dzielenia zamówień na kilka paczek, aby zmieścić się w limicie 150 euro. Celem zmian jest wreszcie poprawa bezpieczeństwa produktów trafiających na rynek unijny oraz dostosowanie systemu celnego do realiów współczesnego e-commerce, w którym dziennie do Europy trafiają miliony drobnych przesyłek.
Pierwsze efekty widoczne już po miesiącu obowiązywania przepisów
Choć nowe przepisy obowiązują dopiero od kilku tygodni, już pojawiają się informacje o ich pierwszych skutkach. Przede wszystkim mowa jest o dwucyfrowym spadku liczby paczek napływających do Unii. Dane firm logistycznych i kurierskich wykazują natychmiastowe zmniejszenie liczby przesyłek z Chin sięgające około 20 procent. W skali roku oznaczałoby to nawet o miliard przesyłek mniej trafiających do UE z państw trzecich. Dla porównania – w 2024 r. do państw Unii Europejskiej trafiało średnio około 12 milionów paczek dziennie o wartości poniżej 150 euro, co w skali roku dawało około 4,5 miliarda przesyłek.
Nowa opłata sprawiła, że klienci masowo zrezygnowali z kupowania bardzo tanich drobnostek – kabli, etui czy gadżetów – gdzie stała opłata 3 euro wielokrotnie przewyższała wartość samego towaru. W konsekwencji część popytu przesunęła się na krajowe i europejskie platformy e-commerce, takie jak Allegro czy Amazon EU, oraz do lokalnych dystrybutorów. Produkty dostępne na miejscu ponownie stały się konkurencyjne cenowo i oferują natychmiastową dostawę bez ryzyka dodatkowych opłat celnych- dodaje Natalia Stanowska-Potoczny kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K
Wzrost cen – ale nie wszystkich
Z perspektywy konsumenta najbardziej odczuwalnym skutkiem zmian jest wzrost kosztów zakupów na platformach sprzedażowych oferujących towary spoza UE, przede wszystkim produktów sprowadzanych z Azji, które dotychczas korzystały ze zwolnienia z cła. Nie oznacza to jednak, że podrożeją wszystkie kategorie produktów w jednakowym stopniu. Najmocniej odczują to osoby kupujące pojedyncze, bardzo tanie przedmioty – w ich przypadku opłata 3 euro potrafi podnieść końcową cenę nawet o kilkadziesiąt procent, co czyni zakup nieopłacalnym.
Znacznie mniej odczuwalny będzie ten koszt przy droższych zamówieniach, gdzie 3 euro stanowi ułamek wartości przesyłki. Konsumenci powinni liczyć się z tym, że model bardzo tanich, pojedynczych zakupów z Azji w dotychczasowej formie po prostu się kończy, natomiast zakupy większych partii towaru czy droższych produktów pozostaną relatywnie mało obciążone nową daniną. podkreśla Natalia Stanowska-Potoczny kancelarii Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K
