Od 27 września 2026 r. posługiwanie się ogólnymi twierdzeniami dotyczącymi ekologiczności, jeśli nie można wykazać uznanej wysokiej efektywności ekologicznej istotnej dla danego twierdzenia, będzie stanowić nieuczciwą praktykę handlową.
To jedna ze zmian wprowadzanych przez unijną dyrektywę (UE) 2024/825 (tzw. dyrektywę EmpCo). Nowe przepisy, w połączeniu z wymaganiami wynikającymi z rozporządzenia PPWR, istotnie wpłyną na sposób formułowania i prezentowania konsumentom twierdzeń dotyczących ekologiczności, w tym informacji umieszczanych na opakowaniach.
Celem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r., określanej jako dyrektywa EmpCo (nazwa pochodzi od określenia „Empowering Consumers for the Green Transition”, odnoszącego się do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej) lub dyrektywa anty-greenwashingowa, jest wzmocnienie ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi związanymi z deklaracjami i informacjami dotyczącymi właściwości środowiskowych produktów.
– Nowy akt prawny doprecyzowuje i rozszerza obowiązujące zasady dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych, których celem jest wzmocnienie i ochrona konsumentów poprzez zapewnienie im dostępu do jasnych, istotnych i wiarygodnych informacji dotyczących środowiskowych i innych istotnych cech produktów i tym samym umożliwić im podejmowanie świadomych decyzji nabywczych. Dyrektywa obejmuje również regulacje mające przeciwdziałać określonym praktykom związanym z przedwczesnych starzeniem się produktów i ograniczaniem ich trwałości – tłumaczy dr hab. inż. Patrycja Wojciechowska, prof. UEP, ekspert Stowarzyszenia Natureef i pracownik naukowy Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
„Ekologiczne” tylko z odpowiednim uzasadnieniem
Dyrektywa (UE) 2024/825 zmienia dwa akty prawne: dyrektywę 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów oraz dyrektywę 2011/83/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów. W szczególności wprowadza do dyrektywy 2005/29/WE nowe regulacje dotyczące określonych praktyk handlowych związanych z deklaracjami środowiskowymi, oznakowaniem dotyczącym zrównoważonego rozwoju oraz informacjami dotyczącymi trwałości i naprawialności produktów.
Za nieuczciwą praktykę handlową uznane będzie m.in. formułowanie ogólnego twierdzenia dotyczącego ekologiczności, jeżeli przedsiębiorca nie jest w stanie wykazać uznanej wysokiej efektywności ekologicznej istotnej dla tego twierdzenia. Niedopuszczalne będzie również formułowanie twierdzenia dotyczącego ekologiczności całego produktu lub całej działalności przedsiębiorcy, jeżeli w rzeczywistości odnosi się ono wyłącznie do określonego aspektu produktu lub konkretnej działalności przedsiębiorcy.
Dyrektywa wprowadza ponadto zakaz formułowania twierdzeń uzasadnianych kompensowaniem emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z którymi produkt ma neutralny, ograniczony lub pozytywny wpływ na środowisko w zakresie emisji gazów cieplarnianych.
Twierdzenie środowiskowe to nie tylko informacja zamieszczona na opakowaniu
– Należy podkreślić szeroki zakres pojęcia „twierdzenie dotyczące ekologiczności” wskazanego w dyrektywie EmpCo. Obejmuje ono każdy komunikat lub oświadczenie stosowane w komunikacji handlowej, które nie jest wymagane na podstawie prawa Unii lub prawa krajowego, niezależnie od jego formy. Może nim być zatem tekst, ilustracja, grafika lub symbol, w tym nazwa handlowa, nazwa przedsiębiorstwa czy produktu, w których stwierdza się lub sugeruje, że produkt, kategoria produktów, marka lub przedsiębiorca ma pozytywny wpływ na środowisko lub nie wywiera żadnego wpływu, jest mniej szkodliwy dla środowiska niż inne produkty, kategorie produktów, marki lub inni przedsiębiorcy albo że wpływ produktu, marki czy przedsiębiorcy na środowisko poprawił się z czasem.
