W kolejnej edycji cyklu „Puls branży PRINTNEWS” zapytaliśmy, jak uczestnicy rynku oceniają sytuację kadrową w branży poligraficznej. Wyniki pokazują, że największym wyzwaniem nie jest wyłącznie brak wykwalifikowanych pracowników, ale przede wszystkim zbyt mały napływ młodych osób do zawodu.
W ramach cyklu „Puls branży PRINTNEWS” zadaliśmy pytanie: Jak dziś oceniasz sytuację kadrową w branży poligraficznej? W sondzie udział wzięły 122 osoby. Odpowiedzi rozłożyły się następująco:
- Największym problemem jest brak młodych osób wchodzących do zawodu: 35,25%
- Brakuje wykwalifikowanych operatorów i specjalistów produkcyjnych: 20,49%
- W naszej firmie sytuacja kadrowa jest stabilna: 18,85%
- Automatyzacja częściowo ogranicza problemy kadrowe: 9,84%
- Pracowników można znaleźć, ale trudniej utrzymać dobry zespół: 8,20%
- Trudno jednoznacznie ocenić: 7,38%
Wyniki tej sondy dobrze wpisują się w temat, o którym branża mówi od dłuższego czasu. Rynek pracowników, zwłaszcza wykwalifikowanych operatorów, technologów i specjalistów produkcyjnych, pozostaje ograniczony, a potrzeby firm są duże. Najwięcej uczestników wskazało jednak nie sam brak specjalistów, ale brak młodych osób wchodzących do zawodu.
To ważny sygnał, bo pokazuje, że problem kadrowy zaczyna się znacznie wcześniej niż na etapie rekrutacji do drukarni. Dotyczy promocji zawodów poligraficznych, wizerunku branży, współpracy firm ze szkołami, praktyk, pierwszego kontaktu uczniów z produkcją i tego, czy młodzi ludzie widzą w poligrafii ciekawą ścieżkę zawodową.
Tym bardziej warto zwrócić uwagę na pewien paradoks. Według danych, którymi dysponuje redakcja, w klasach poligraficznych w Polsce uczy się łącznie około 9600 uczniów, a rocznie szkoły opuszcza około 1200 absolwentów. Mimo to branża nadal wskazuje na brak młodych osób wchodzących do zawodu. To pokazuje, że problem nie leży wyłącznie w istnieniu kierunków kształcenia, ale przede wszystkim w tym, ilu absolwentów faktycznie decyduje się zostać w poligrafii po zakończeniu edukacji.
Branża często mówi o sobie jako o nowoczesnej, technologicznej i rozwijającej się. I słusznie, bo współczesna poligrafia to nie tylko obsługa maszyn. To także projektowanie, automatyzacja, robotyka, zarządzanie procesami i kolorem, materiały, opakowania, ekologia, AI, cyberbezpieczeństwo i zaawansowane systemy produkcyjne. Problem polega na tym, że ten obraz nadal zbyt rzadko dociera do młodych osób, które wybierają swoją przyszłą drogę zawodową.
Drugą najczęściej wybieraną odpowiedzią był brak wykwalifikowanych operatorów i specjalistów produkcyjnych, wskazało ją 20,49% uczestników sondy. To pokazuje, że nawet jeśli kandydaci pojawiają się na rynku, firmy nadal potrzebują osób dobrze przygotowanych do realiów nowoczesnej produkcji: pracy z maszyną, systemami workflow, kontrolą jakości, materiałami i coraz bardziej zautomatyzowanymi procesami.
Ciekawy jest również wynik odpowiedzi mówiącej o stabilnej sytuacji kadrowej w firmie. Tak wskazało 18,85% uczestników sondy. To rezultat, który nieco przełamuje dominującą narrację o powszechnym kryzysie kadrowym. Może oznaczać, że część firm zbudowała już stabilne zespoły, lepiej radzi sobie z utrzymaniem pracowników albo działa w segmentach, w których presja kadrowa jest mniejsza.
Automatyzację jako czynnik częściowo ograniczający problemy kadrowe wskazało 9,84% uczestników. To kierunek, który w kolejnych latach może zyskiwać na znaczeniu. Automatyzacja nie zastępuje całkowicie ludzi, ale może zmniejszać zależność od ręcznych, powtarzalnych czynności, poprawiać wydajność i zwiększać bezpieczeństwo produkcji. W praktyce przesuwa też wymagania wobec pracowników od samej obsługi procesu w stronę nadzoru, kontroli, analizy i zarządzania produkcją.
Odpowiedź „pracowników można znaleźć, ale trudniej utrzymać dobry zespół” wybrało 8,20% uczestników. To również istotny sygnał. Rekrutacja to tylko część wyzwania. Drugą jest utrzymanie ludzi w firmie: poprzez warunki pracy, wynagrodzenie, atmosferę, możliwość rozwoju, szkolenia i poczucie stabilności. W branży widać konkurencję o doświadczonych pracowników, a w niektórych obszarach także ich migrację między firmami.
Wyniki tej edycji „Pulsu branży PRINTNEWS” pokazują, że problem kadr w poligrafii jest wielowymiarowy. Nie sprowadza się wyłącznie do braku rąk do pracy. Dotyczy edukacji, promocji zawodu, atrakcyjności branży dla młodych ludzi, jakości przygotowania absolwentów, stabilności zespołów i umiejętnego wykorzystania automatyzacji.
To temat, do którego warto wracać, bo bez ludzi dobrze przygotowanych, zaangażowanych i gotowych rozwijać swoje kompetencje nawet najlepsza technologia nie wystarczy. Przyszłość branży zależy nie tylko od maszyn i inwestycji, ale także od tego, czy poligrafia potrafi przyciągnąć nowe pokolenie pracowników i pokazać im, że jest miejscem nowoczesnym, różnorodnym i wartym zawodowego wyboru.
Przypominamy: sondy są anonimowe, nie zbieramy danych uczestników i nie traktujemy ich jako reprezentatywnego badania statystycznego. To szybki, redakcyjny barometr nastrojów i opinii rynku, który później opracowujemy w krótkich podsumowaniach. Zapraszamy do udziału.
