Konieczność przeprowadzenia badań, pozyskiwania dokumentacji od wielu podmiotów w łańcuchu wartości, aktualizacja i archiwizacja dokumentacji, a także nowe obowiązki związane z oceną zgodności – z takimi wyzwaniami będą musieli zmierzyć się wytwórcy opakowań działający na rynku UE w związku z wejściem w życie nowych wymogów rozporządzenia PPWR.
Co prawda obowiązek wystawienia deklaracji zgodności (Declaration of Conformity – DoC) należy do obowiązków wytwórcy opakowania już teraz, ale od 12 sierpnia 2026 r. DoC będzie musiała potwierdzać zgodność opakowania z wymaganiami art. 5 PPWR, dotyczącymi m.in. obecności substancji PFAS oraz limitów stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu (VI).
Kolejne obowiązki wynikające z PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) będą wdrażane etapowo – głównie od 2030 r. lub po przyjęciu aktów wykonawczych i delegowanych. Obejmą one m.in. ocenę recyklowalności opakowań, minimalny udział recyklatu w tworzywach sztucznych, minimalizację opakowań, rozwiązania wielokrotnego użytku oraz nowe wymagania dotyczące etykietowania.
Badania i dokumentacja
Przygotowanie deklaracji zgodności zgodnie z PPWR będzie wymagało przeprowadzenia szeregu badań, analiz oraz zgromadzenia obszernej dokumentacji technicznej. Zakres wymaganych danych będzie zależał m.in. od rodzaju opakowania, zastosowanego materiału, funkcji i przeznaczenia opakowania.
Ocenie podlegać będą nie tylko kwestie bezpieczeństwa chemicznego materiałów – w tym zgodność z wymaganiami dla materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz nowe ograniczenia dotyczące PFAS – ale także właściwości fizyczne, mechaniczne i użytkowe opakowania. W praktyce konieczne może być wykazanie, że konstrukcja opakowania zapewnia odpowiednią ochronę produktu i bezpieczeństwo w całym łańcuchu dostaw, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów minimalizacji opakowań i ograniczania pustej przestrzeni.
W zależności od rodzaju opakowania dokumentacja może obejmować także wyniki badań szczelności, odporności transportowej, barierowości czy kompatybilności z produktem. Dla opakowań kompostowalnych konieczne będzie potwierdzenie spełnienia wymagań dotyczących kompostowalności przemysłowej lub przydomowej, natomiast dla opakowań objętych obowiązkowym udziałem materiałów z recyklingu – wykazanie zawartości recyklatu PCR oraz sposobu jej weryfikacji.
– Deklaracja zgodności stanowi element systemu opartego na wykazywaniu zgodności w oparciu o dane techniczne, badania i udokumentowaną ocenę opakowania. Bez wiarygodnej dokumentacji oraz możliwości potwierdzenia spełnienia wymagań wiele założeń PPWR pozostałoby wyłącznie deklaratywnych. Jednocześnie należy podkreślić, że zakres wymaganych badań, metod oceny oraz dokumentacji będzie w kolejnych latach doprecyzowywany w aktach wykonawczych, aktach delegowanych oraz normach zharmonizowanych – wyjaśnia dr inż. Karolina Wiszumirska, dyrektor ds. innowacji Stowarzyszenia Natureef i pracownik naukowy Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Jak wdrożyć deklarację zgodności?
Jak wskazuje Stowarzyszenie Natureef, skupiające największych polskich producentów z branży opakowaniowej i spożywczej, dla wielu przedsiębiorstw praktyczne aspekty wdrożenia deklaracji zgodności pozostają nadal niejasne.
– Deklaracja zgodności będzie musiała być przygotowywana według określonego wzoru oraz zawierać wymagane informacje. Dokument będzie podlegał stałym aktualizacjom zgodnie z obowiązującymi przepisami. Konieczne będzie również zarządzanie kolejnymi wersjami dokumentacji oraz ich archiwizacja przez okres 5 lub 10 lat – w zależności od rodzaju opakowania. W praktyce przygotowanie deklaracji zgodności będzie często wymagało pozyskania danych od wielu podmiotów w łańcuchu wartości, w tym dostawców surowców, producentów komponentów, przetwórców i podmiotów pakujących. Dodatkowym wyzwaniem będzie konieczność sporządzania lub tłumaczenia deklaracji na język wymagany przez państwo członkowskie, w którym opakowanie jest wprowadzane do obrotu – dodaje dr inż. Karolina Wiszumirska.
Jeśli opakowanie lub produkt w opakowaniu podlegają więcej niż jednemu aktowi prawa UE wymagającemu deklaracji zgodności, co ma miejsce w przypadku opakowań do żywności, przedsiębiorca będzie zobowiązany do przygotowania jednej deklaracji obejmującej wszystkie przepisy mające zastosowanie.
